Phagwa (holi)

Phagwa (holi)

29 maart is het weer zo ver. Dan is het Phagwa of te wel Holi. Dit wordt op verschillende manieren gevierd. Sommige doen er helemaal niets aan en anderen die zijn er dagen lang mee bezig met de nodige voorbereidingen. Er worden dan allerlei heerlijkheden klaargemaakt en er wordt ook voor de nodige sfeer gezorgd. In Suriname wordt Holi anders gevierd dan in Nederland. En het is meestal veel leuker daar, maar goed als je in Nederland bent, dan moet je roeien met de riemen die je hebt. Het begon meestal een dag ervoor, dan werd de Holika verbrand. De sfeer was toen al intact. Er werden bhayans (goddelijke liederen) gezongen, er werd persad (het geen dat geofferd wordt tijdens een Hindoestaans ritueel) uitgedeeld. De hele buurt kwam bijelkaar. Op zulke dagen kwam je mensen tegen die je een tijd lang niet gezien hebt. Daarnaast werd er onder de vrouwen besproken wat ze de volgende dag allemaal klaar zouden maken.

In Suriname viert bijna iedereen het, of je nou wel of geen Hindoestaan bent, dat is het leuke eraan. Op scholen werd Holi ook gevierd. We mochten altijd eerder weg om met klasgenoten te vieren. Daar speelden we altijd met poeder, abir, soms water met gewoon kleursel. In die boitie's (dorpen) speelden ze soms met viezigheid en dat was minder. 
Ik heb ooit meegemaakt dat ze met gober (koeien mest) hebben gespeeld. Dat was pas smerig, ze namen dan verse koeien mest en dat werd verdund met water en vervolgens gingen ze het op mensen gooien.
Daarnaast had je altijd van die tjouwtal groepen (mensen die huis aan huis muziek gingen maken, ze zongen altijd Holi liederen). Daar speelden we nooit in zalen of huis. We gingen gewoon buiten Holi vieren. Je zag echt van alles en nog wat daar. Je zag mensen soms in sloten belanden. Ze werden ingesmeerd met modder, of er werd meel op je gegooid. Soms smeerden ze je in met schoenensmeer (zwart), of ze gingen blokjes ijs in je onderbroek zetten. Ze verzonnen van alles en nog wat.

In Nederland moet je het zelf leuk maken, anders kan het een saaie eentonige dag, net als de andere dagen worden. Ik heb het enige keren meegemaakt, en ik vond het niet zo leuk. Ten eerste was het veel te koud, en het regende. Daarnaast speelt niet iedereen, en waar zou je spelen? In huis kan het niet, alhoewel wij het tig keren gedaan hebben. Nou, de volgende dag moesten we echt veel troep opruimen, maar we hadden wel alleen met poeder gespeeld en niets anders. Maar toch het komt overal terecht. Hier komt iedereen bij elkaar en dan wordt er ook van alles en nog wat gekookt. We spelen of met parfum of poeder. Zo wordt het groots deel in Nederland binnen de familie zelf gespeeld. 

In Nederland zijn er een aantal Hindoestaanse stichtingen die voor zo'n speciale iets leuks organiseren. Om wat voorbeelden te noemen, hoe het in Amsterdam gevierd wordt.
De dag voor Holi, is het uiteraard Holika. De naam Holika staat weer vast aan een stuk geschiedenis waar we het nu even niet in details over gaan hebben. Maar het komt er op neer dat dan een brandstapel in het spel komt. Ze gaan eerst naar een mandhir en daar offeren, ze het een en ander aan. Dan gaan ze naar een open plek waar het rechtsgeldig toegestaan is een brandstapel op te zetten, in dit geval is het op de Bijlmerpark. Daar worden enige bayans gezongen en het een en ander opgeroepen. Na dat de brandstapel goed heeft gebrand en bijna aan het doven is, gooien sommige met wat poeder. Ze gaan dan terug naar de Mandhir of naar huis.

De volgende dag is het Holi. Scholieren/studenten komen vaak de school niet meer in omdat ze dan al ingepeperd zijn onderweg naar school toe, en blijven dan ook maar buiten spelen. Ze vormen vaak een groep waar ze van school,en naar school mee op trekken om de andere Hindostanen te poederen. Tegen de middag aan gaan ze naar een stichting waarvan bekend is dat er daar gevierd wordt. Het is meestal een klein zaaltje, waar je met bepaalde stoffen mag spelen. Abir wilt men vaak niet hebben omdat, dat heel moeilijk weg gaat van de muren. Er worden daar enkele bayans gezongen en flink wat gepoederd en gegeten en gedronken. Tegen de avond uren hebben andere organisatoren, een dansavond georganiseerd (soms ook wel de zaterdag erop). Bij deze dansavonden is het niet altijd toegestaan met kleursel te spelen, maar je hebt dansavonden waar je van alles en nog wat mag doen. En dat kan heel leuk worden. Want er komt een groot public bij kijken, iedereen is vrolijk, peperen elkaar in en er wordt flink gedanst.

Ook wordt er sinds kort wat georganiseerd op de Dam in Amsterdam. Daar komen wat bandjes spelen, er wordt eten en drinken verkocht, en het is een open ruimte dus men mag spelen met wat die maar wilt. Zoals het eerder aangegeven is, in Nederland moet men het zelf aantrekkelijk maken, als we kijken naar de beelden in India en of Suriname dan wordt er daar spontaan aan meegespeeld, misschien kunnen wij dat stuk hier in Nederland met zijn allen ook toepassen om het vanuit een spontane blik te laten komen.